Prawidłowo funkcjonujące procesy integracji sensorycznej pozwalają dziecku odpowiednio selekcjonować bodźce – te najistotniejsze w danym momencie są wzmacniane, a mniej ważne zostają wyciszone. Dzięki temu układ nerwowy pracuje w sposób zrównoważony i wspiera codzienne funkcjonowanie.

Jeśli jednak dochodzi do zakłóceń w tym procesie, jedne bodźce mogą być odbierane zbyt intensywnie, a inne zbyt słabo. Skutkuje to nieprawidłową selekcją informacji i przeciążeniem układu nerwowego, co może wpływać na zachowanie, emocje, naukę czy relacje dziecka.

Jakie sygnały mogą świadczyć o trudnościach w integracji sensorycznej?

Reakcje na bodźce dotykowe

• nadwrażliwość na dotyk (np. niechęć do czesania, obcinania włosów czy paznokci, drażniące metki w ubraniach)
• unikanie niektórych tkanin lub faktur
• poszukiwanie mocnych wrażeń dotykowych — ucisk, gryzienie twardych przedmiotów, wciskanie się w ciasne przestrzenie

Ruch i koordynacja

• bardzo duża potrzeba ruchu lub przeciwnie — lęk przed aktywnością, huśtaniem czy zeskokami
• trudności z koordynacją ruchów, częste potykanie się, przewracanie
• problemy z równowagą (jazda na rowerze, hulajnodze, stanie na jednej nodze)
• nieprawidłowa postawa ciała

Bodźce wzrokowe, słuchowe, smakowe i węchowe

• nadwrażliwość na światło lub dźwięki (zatykane uszy, unikanie głośnych miejsc)
• zbyt słaba reakcja na dźwięki (brak reakcji na wołanie)
• nietypowe reakcje na zapachy czy smaki — unikanie, wyraźna niechęć albo silne poszukiwanie
• wybiórczość pokarmowa (jedzenie tylko kilku potraw/tekstur)

Emocje i zachowanie

• trudności z kontrolą emocji i ich adekwatnym wyrażaniem
• szybkie pobudzenie i trudności z wyciszeniem
• impulsywność lub przeciwnie — wycofywanie się z aktywności
• trudności w relacjach z rówieśnikami (popychanie, gryzienie albo unikanie kontaktu)

Rozwój i codzienne funkcjonowanie

• opóźnienia w rozwoju motorycznym (późne siadanie, chodzenie, skakanie)
• problemy z samoobsługą (ubieranie, zapinanie guzików, wiązanie butów)
• trudności w nauce szkolnej (pisanie, czytanie, prace plastyczne)
• zbyt wysoka lub zbyt niska wrażliwość na ból czy temperaturę
• powtarzalne zachowania (kręcenie się w kółko, stukanie, huśtanie się)

Podsumowanie

Niepokojące sygnały nie zawsze oznaczają poważne zaburzenia, ale mogą być wskazówką, że dziecko potrzebuje wsparcia. Warto wtedy skonsultować się ze specjalistą i rozważyć diagnozę procesów integracji sensorycznej.

Wczesne rozpoznanie trudności pozwala dobrać odpowiednią terapię i wspierać dziecko w jego dalszym rozwoju – tak, aby codzienne funkcjonowanie stało się łatwiejsze i bardziej komfortowe. Jeśli zauważasz u swojego dziecka opisane objawy i chcesz dowiedzieć się więcej, zapraszamy do kontaktu :)